Een cruciale vaardigheid voor stiefouders: rouwen

Stiefmoederinstinct bestaat niet
maart 8, 2018
Altijd op je gemak in je eigen huis? Zo regel je dat.
maart 22, 2018

Een cruciale vaardigheid voor stiefouders: rouwen

Wat is volgens jou een cruciale vaardigheid voor een liefdevolle gelukkige stiefouder, ook op lange termijn?

Is het jezelf weg kunnen cijferen? Nee, dit is in mijn ogen juist de meest cruciale valkuil.

Is het goed kunnen zorgen? Nee, dit hebben de meesten van ons van nature al in ons, alleen wordt het onderdrukt zodra je de meest cruciale vaardigheid niet gebruikt.

Is het meerdere belangen tegelijk kunnen zien? Fijn als je dit kunt, maar dit is niet de belangrijkste vaardigheid.

Is het grenzen kunnen stellen? Inderdaad een uitermate belangrijke vaardigheid, maar deze vloeit automatisch voort uit de cruciale vaardigheid.

 

Een cruciale vaardigheid voor stiefouders is het kunnen rouwen.

Het klinkt natuurlijk vreemd, dat je moet rouwen om een verlies, terwijl je juist iets erbij krijgt, namelijk je partner en je stiefkinderen. Rouwen klinkt zo zwaar en we associëren het met overlijden. Toch ben ik ervan overtuigd dat we niet mogen onderschatten welke verliezen erbij komen kijken, zodra we kiezen voor een partner met kinderen. Lukt het je om daar oprecht om te rouwen (zonder iemand anders of jezelf te veroordelen), dan leg je de basis voor acceptatie, rust, verbinding en plezier in je gezin.

Rouw is een emotionele reactie als gevolg van een verlies. Wist je dat rouwen voorkomt bij verschillende soorten verlies? Dus ook als het ogenschijnlijk niet eens een verlies is? Rouw kan namelijk ook ontstaan na het verlies van een droom, een plaatje in je hoofd, een verlangen, een wens. Rouw is een proces van aanpassing aan een (nieuwe) realiteit.

Als stiefouder kun je bijvoorbeeld rouwen om de volgende dingen:

  • Het feit dat je gezin nooit een kerngezin wordt;
  • Een huis kopen, trouwen en een kind krijgen is voor je partner niet nieuw meer;
  • Je hebt niet de band met je stiefkinderen die je graag zou willen;
  • Je partner is minder gericht op jullie partnerrelatie dan je zou willen;
  • De samenwerking met de ex-partner gaat anders dan je zou willen;
  • Je hebt je vertrouwde woonplaats en sociale omgeving achter moeten laten om bij je partner te kunnen wonen;
  • Je hebt minder vrijheid dan je zou willen, omdat je altijd rekening moet houden met de omgangsregeling, het ouderschapsplan en de wensen van de andere ouder;
  • Jij hebt een ander gevoel voor de kinderen dan je partner;
  • Je stiefkinderen komen niet uit jouw buik en hebben niet jouw genen.

Waarom is rouwen zo belangrijk voor een stiefouder?

Wanneer we onze emoties als gevolg van verlies niet toelaten, ontwrichten we ons gezin. Het doorlopen van een rouwproces helpt ons om niet langer vast te houden aan het plaatje van ‘hoe het zou moeten zijn,’ maar te accepteren van wat er is. En op zoek te gaan naar mogelijkheden die er wel zijn. Het geeft rust. Je zult zien dat je creatiever wordt in het vinden van oplossingen zodra de druk eraf is.

Een voorbeeld.

Stiefmoeder K. (fictief persoon) deed jarenlang haar best om een goede band op te bouwen met haar stiefkinderen. Helaas is dat niet gelukt zoals zij het voor ogen had. Ze heeft geen klik met de kinderen, er zijn geen gezamenlijke interesses, de kinderen richten zich voornamelijk op hun vader. Ze ziet steeds meer op tegen hun komst. Nu kan stiefmoeder K. twee dingen doen:

Optie A: Zich naar buiten richten.
Ze concludeert dat de stiefkinderen stom/verwend/lui/raar zijn. Ze spoort haar partner aan dat hij ze wat strenger moet aanpakken. Hij hoort haar verwijten aan, vindt ze onterecht, wordt boos en begint verwijten terug te maken. K. vindt dat haar partner haar onvoldoende steunt.

Optie B: Zich naar binnen richten.
Ze volgt de vier stappen om te rouwen over wat ze zo graag had willen bereiken, maar wat niet gelukt is. Ze accepteert de realiteit en zoekt naar manieren om toch te krijgen wat ze nodig heeft.

Welke gevolgen hebben beide reacties denk je? Welke reactie kies jij?

De vier rouwtaken

Rouwen is een werkwoord en niet iets dat je passief ondergaat. De Amerikaanse rouwdeskundige Wiliam Worden onderscheidt daarom vier rouwtaken. Hij heeft het over rouw na het verlies van een dierbare, maar ze zijn wat mij betreft ook toepasbaar op andere soorten verlies. Ik heb ze een beetje aangepast, zodat ze nog bruikbaarder zijn voor stiefouders.

Natuurlijk loopt een rouwproces niet in een rechte lijn. De taken lopen door elkaar en sommige zul je meerdere keren doen. Ieder rouwt op zijn eigen manier. Deze vier taken blijken van belang om het verlies te verwerken en verder te kunnen. Ik leg de rouwtaken uit aan de hand van het voorbeeld van stiefmoeder K.

1. Erkennen
Er komt een moment waarop stiefmoeder K. zich realiseert dat de band met haar stiefkinderen niet is zoals ze had gehoopt. Ondanks haar jarenlange pogingen om de band te verstevigen.

2. Gevoel doorleven
De tweede taak is het volledig toelaten en doorvoelen van haar gevoel over het feit dat de realiteit anders is dan haar verlangen. Ze voelt bijvoorbeeld verdriet, frustratie en machteloosheid.

3. Herinrichten
Stiefmoeder K. laat het plaatje dat ze had over de warme band met haar stiefkinderen los. Ze stelt haar verwachtingen bij. Haar behoefte aan saamhorigheid, verbinding en wederkerigheid worden niet ingevuld via haar stiefkinderen. Dus zoekt ze naar andere manieren om deze behoeften te vervullen.

4. Oppakken van de draad van het leven
Stiefmoeder K. richt de relatie met haar stiefkinderen anders in. Ze blijft streven naar een respectvolle band en accepteert dat dat het hoogst haalbare is op dit moment. Haar behoefte aan saamhorigheid, verbinding en wederkerigheid vult ze in door regelmatiger met haar zussen af te spreken.

Lukt het jou om te rouwen? Kun jij volledig accepteren wat er is? Lijkt het je fijn om daarbij gesteund en begeleid te worden? Boek dan een individuele sessie bij Stiefwijs.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *