Waarom oordelen fantastisch zijn

Vijf sleutels tot een gelukkig stiefgezin
november 16, 2017
Hou jij van je stiefkinderen alsof het je eigen kinderen zijn?
november 30, 2017

Waarom oordelen fantastisch zijn

Waarom oordelen fantastisch zijn

Hij is gewoon een sukkel. En zij is een sloddervos.
Welk oordeel heb jij over je stiefkinderen? En over de ex?

Sinds kort doe ik een cursus mindfulness. In de cursus leren we de zeven houdingskwaliteiten van mindfulness. Eentje daarvan is niet-oordelen. Dat klinkt prachtig en verheven, maar is het überhaupt mogelijk om niet te oordelen? Als ik verder lees in mijn cursusmap, dan zie ik inderdaad dat er niet mee bedoeld wordt dat je nooit meer oordelen hebt, maar dat je ze opmerkt en er niet in meegaat. Daar kan ik inkomen. Maar nog steeds mis ik een stukje. Want waarom heb ik dat oordeel eigenlijk? Zou het kunnen dat het hebben van oordelen nuttig is? Wat zegt het over mij, als ik een oordeel heb?

Gelukkig geeft Marshall Rosenberg het antwoord. Hij zegt dat oordelen over onze medemens tragische uitingen zijn van onze eigen onvervulde behoeften. Hij gebruikt het woord ‘tragisch’. Namelijk, oordelen verkleinen de kans dat we krijgen wat we willen. En als we wel via oordelen krijgen wat we willen, dan doet de ander dat vanuit angst, schuld, of schaamte. Omdat ze veronderstellen dat ze iets verkeerd hebben gedaan. En dat doet onze band met deze persoon meer slecht dan goed.

Een voorbeeld. Stiefmoeder Jacqueline (uit mijn boek) verzucht: “Ik word zo gek van de moeder van mijn stiefkinderen. Iedere week vergeet ze wel iets in de tas van de kinderen te stoppen. Dan zit er maar één sportschoen in, of de hockeystick is weer vergeten. Zo moeilijk kan het toch niet zijn? Ze is een enorme chaoot!” Zodra Jacqueline dit tegen haar partner Alex zegt, wordt hij boos en geïrriteerd. Alex: “Begin je nou alweer over die tas? Ik kan er toch ook niks aan doen? Wat wil je dat ik doe?”

Herkenbaar? Nadat Jacqueline dit gezegd heeft, hoe groot acht je de kans dat de volgende keer de tas wel compleet is? Ik verwacht dat er weinig verandert. Dus dit was een tragische uiting van haar behoeften. Wat kan Jacqueline doen?

De oordelen van Jacqueline bevatten uiterst waardevolle informatie. In haar oordeel ‘enorme chaoot’ proef ik behoefte aan voorspelbaarheid en efficiëntie. Hoe ontdek je welke onvervulde behoefte er achter een oordeel schuilt? Tip: schrijf al je oordelen op. Leef je volledig uit, geef al je oordelen de ruimte. Geniet van je eigen oordeelshow! Schrijf daarna bij ieder oordeel welke behoefte daar mogelijk bij hoort. Een paar voorbeelden:

Oordeel Behoefte
Autist Verbinding, contact
Luilak Ondersteuning, samenwerking, uitdaging
Wegpiraat Veiligheid, voorspelbaarheid
Asociale hond Respect, vrede, rust, harmonie
Hysterisch mens Samenwerking, begrepen worden, communicatie

Zodra jij je niet meer richt op je oordelen, maar op je onderliggende behoefte, dan verandert gelijk de toon van het gesprek. De ander merkt dat ongetwijfeld ook.

Jacqueline had bijvoorbeeld tegen Alex kunnen zeggen: “Als ik zie dat er maar één sportschoen in de tas zit (waarneming), dan voel ik woede en frustratie (gevoel), omdat ik erop wil vertrouwen dat alles erin zit en we geen extra tijd kwijt zijn om missende spullen te halen (behoefte). Hoe is dat voor jou om te horen, nu ik dit zeg(verzoek)?” Alex zegt dan bijvoorbeeld: “Herkenbaar, ik vind het ook vervelend.” Jacqueline zou dan kunnen zeggen: “Ik wil graag vanavond even met je gaan zitten om oplossingen hiervoor te bedenken. Wil je dat doen?” Alex stemt in en die avond schrijven ze alle mogelijke strategieën op die ze kunnen bedenken om hun behoefte aan efficiëntie en voorspelbaarheid in te vullen. Zoals: reserveschoenen aanschaffen, Alex gaat het gesprek aan met zijn ex, een lijstje in de tas stoppen met spullen die mee moeten, de kinderen betrekken bij het inpakken van de tassen, enzovoorts.

Is de kans nu toegenomen dat de volgende keer de tas wel compleet is? Ik denk van wel.

Onze oordelen geven dus heel veel informatie over wat we willen en wat we nodig hebben. Het zou zonde (zelfs schadelijk) zijn, als we onze oordelen onderdrukken. Maar houd liever je oordeelshow lekker voor jezelf 🙂

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *