Jaloezie binnen het stiefgezin: wat te doen?

Ben jij een stiefmoeder met onvervulde kinderwens?
januari 24, 2019
De zwaar onderschatte rol van trauma in het stiefgezin
maart 7, 2019

Jaloezie binnen het stiefgezin: wat te doen?

Jaloezie binnen het stiefgezin: wat te doen?

Tijdens mijn gesprekken met ouders van nieuw samengestelde gezinnen komt het onderwerp vrijwel altijd op de één of andere manier naar voren: jaloezie. Jaloezie binnen stiefgezinnen kent vele vormen en gedaanten. Ongetwijfeld heb je er al eens mee te maken gehad. Het is een gevoel dat we liever niet hebben en al helemaal liever niet toegeven. Jaloezie legt als het ware een bom onder onze relaties. In deze blog lees je over het ontstaan en hoe je ermee om kunt gaan.

Wat is jaloezie?

Volgens Wikipedia is jaloezie een gemoedstoestand of emotie waarbij men datgene wenst te krijgen wat een ander reeds heeft gekregen, of wenst dat de ander datgene niet had. Dit kan zowel om materie, eigenschappen als om relaties gaan. Bij een acute aanval van jaloezie ervaart men veel lichamelijke symptomen. Spierspanning, rillingen en duizeligheid kunnen uren aanhouden en verdwijnen dan langzaam weer.

Vormen van jaloezie in het stiefgezin

De structuur van het samengestelde gezin biedt veel aanleiding tot jaloezie. Dit blijkt wel uit de volgende voorbeelden:

  1. De stiefmoeder die jaloers is op de biologische moeder, omdat haar vriend met haar zijn eerste huis kocht, de eerste keer trouwde en zijn eerste kind kreeg.
  2. De stiefvader die jaloers is op de biologische vader, omdat die voor de kleinste inspanning heel veel credits krijgt, terwijl de stiefvader veel meer voor de kinderen doet en daar nauwelijks erkenning voor krijgt.
  3. De stiefzoon die jaloers is op zijn stiefvader, omdat zijn moeder zo verliefd op hem is en zij daardoor veel minder aandacht heeft voor de kinderen.
  4. De stiefdochter die zo graag naast haar vader op de bank zit, maar jaloers is op haar stiefmoeder, omdat die nu telkens op háár plekje zit.
  5. De stiefkinderen die er bij vader nog een broertje bij kregen dat altijd papa en mama bij elkaar heeft, terwijl zij telkens papa of mama moeten missen.
  6. De broer en zus die jaloers zijn op hun stiefbroers, omdat die dure merkkleding dragen en met het vliegtuig op vakantie gaan, terwijl dat voor hun niet is weggelegd.
  7. De ex-partner die jaloers is op de nieuwe partner, omdat zij jonger is, of omdat hij met haar ineens wél over zijn gevoel praat/wil kamperen/nog een baby wil/meegaat naar zijn schoonfamilie.
  8. De stiefouder die jaloers is op de stiefkinderen, omdat er zoveel aandacht, tijd, geld en energie aan hen wordt besteed.
  9. Het halfbroertje dat jaloers is op zijn grote broer, omdat die twee keer zijn verjaardag mag vieren.

De jaloezie is soms heel duidelijk zichtbaar (“Ja hoor, moet je weer opdraven voor je ex! En ik dan?”), en soms juist heel subtiel (een foto op Instragram die niet geliked wordt).

Wat gebeurt er als we jaloers zijn?

Voelen we jaloezie, dan keren we ons meestal tegen degene die heeft wat wij zo graag willen hebben. We negeren die persoon of doen juist heel gemeen of boos. In stilte (of openlijk) kun je een steeds grotere afkeer ontwikkelen tegen degene op wie je jaloers bent. Kinderen kunnen driftbuien krijgen, gaan mokken of zeuren of trekken zich juist terug.

Omdat jaloezie geen fijn gevoel is, en we ons misschien een beetje schamen ervoor, hebben we de neiging om het gevoel te ontkennen of weg te drukken. Of als we merken dat anderen jaloers zijn, veroordelen we hen hiervoor: “Ze is gewoon ontzettend jaloers op ons en gunt ons niets. Zielig hoor. Get a life!”

Hoe goed om te gaan met jaloezie?

Omdat de gevoelens ons soms zo overvallen en zo heftig kunnen zijn, is het best lastig om er goed mee om te gaan. Er zijn twee dingen die je kunt doen zodra je merkt dat er jaloezie speelt.

Het eerste dat je zou kunnen doen als er jaloezie speelt:

Gevoelens willen gevoeld worden. En niet ontkend of weggedrukt. Dus merk je dat je zelf jaloers bent of iemand uit je gezin jaloers is, probeer dan deze gevoelens en verlangens toe te laten en te verwoorden.

Stel dat een stiefvader jaloers is op zijn stiefkinderen, omdat ze zoveel tijd vragen van zijn vriendin. Hij zou het volgende kunnen zeggen, tegen zichzelf of tegen zijn vriendin: “Goh, ik merk dat ik jaloers ben. Telkens als jij iets met je kinderen onderneemt en ik alleen thuis zit, dan voel ik me zo alleen. Dan denk ik dat zij belangrijker zijn dan ik. Daar word ik zo verdrietig van. Ik zou zo graag zeker willen weten dat ik ook belangrijk voor je ben en dat je ook bij mij wilt zijn.” De stiefvader kan eventueel daarna een verzoek doen, zoals vragen hoe het voor de ander is om dat te horen, vragen om te bevestigen dat de ander inderdaad graag bij hem wil zijn, of vragen om meer samen-tijd te plannen.

Of stel dat je zoon jaloers is op zijn stiefbroer, omdat die dure merkkleding van zijn ouders krijgt. Dan zou je kunnen zeggen: “Als je je stiefbroer ziet met zijn dure kleding, dan lijkt me dat best lastig voor je. Ik kan me zo voorstellen dat jij ook het liefst merkkleding zou dragen. Klopt dat?” Het antwoord maakt niet eens zo heel veel uit, het gaat erom dat je erkenning geeft voor zijn gevoel. Je hoeft ook niets op te lossen. Zodra het gevoel een plek heeft gekregen, komt er vaak vanzelf ruimte om na te denken over een oplossing. Of is een oplossing niet eens meer zo nodig.

Is de jaloezie op jou gericht, probeer je dan in te beelden hoe diegene zich mogelijk voelt en wat het zou kunnen zijn waar hij/zij zo naar verlangt. Kun je je voorstellen hoe het zou zijn als jij in de schoenen stond van die persoon en niet krijgt wat je zo ontzettend graag wilt? Mogelijk helpt dit om begrip op te brengen. Neemt niet weg dat je je grenzen mag aangeven als er gedrag op je af komt dat je als niet wenselijk beschouwt.

Het tweede dat je zou kunnen doen als er jaloezie speelt:

Zijn de jaloerse gevoelens zeer sterk, blijven ze telkens terugkomen en hebben ze een steeds groter effect op je gezin en je relaties? In dat geval zou het kunnen dat de situatie die jaloezie oproept je onbewust herinnert aan een realiteit uit je jeugd. Misschien had je een broertje dat ziek of gehandicapt was, een zusje dat om de een of andere reden extra aandacht nodig had, of misschien was je broer of zus wel meer favoriet bij je ouders dan jij?

De situatie van nu zorgt ervoor dat je emotionele brein aanslaat: je wordt weer voor eventjes dat kleine kindje dat zich zo in de steek gelaten voelt, dat niet gezien werd, dat het gevoel heeft het niet te overleven, dat denkt dat anderen belangrijker zijn. Het kindje kan er niets aan doen en denkt dat dit altijd zo zal blijven.

Herken je hier iets in? De volgende keer dat je je jaloers voelt, besef dan dat jouw oude realiteit ervoor zorgt dat je extra gevoelig bent voor dit soort situaties. Je bent nu niet meer dat kleine meisje of jongetje dat overgeleverd is aan de situatie. Maar je bent nu een volwassene die kan kiezen, die voor zichzelf kan zorgen, die beseft dat alles verandert en niets eeuwig duurt. Meer weten? Lees De Herontdekking van het ware zelf.

Wil je graag een persoonlijk gesprek hierover? Of over iets anders waar je tegenaan loopt in je stiefgezin? Dat kan! Jullie zijn van harte welkom voor een gratis kennismakingsgesprek.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *